رحمه اللّه است . و كتاب استبصار كه آن نيز تصنيف شيخ مذكور است . و كتاب محاسن تصنيف احمد بن محمد بن خالد برقى و قرب الإسناد تصنيف محمد بن عبد اللّه بن جعفر حميرى ، و كتاب من لا يحضره الفقيه تصنيف صدوق ابو جعفر بابويه قمى كه قريب به سى هزار بيت است و او كثير التصانيف بوده و نقل كرده‌اند كه قريب به سيصد مجلد مصنّف داشته . « 1 » و از آن جمله ، آنچه موجود است كتاب مذكور است و كتاب امالى و كتاب علل و كتاب توحيد و كتاب اعتقادات و كتاب ثواب الأعمال و كتاب عقاب الأعمال و كتاب خصال و كتاب عيون الأخبار . همهء اين كتب ، روايات و احاديث اهل بيت است . و كتب متقدّمين و متأخرين كه معدوم شده و به ما نرسيده ، بسيار بوده و كتب فروع كه الحال موجود است از آن بيشتر است كه حصر و تعداد آن نمايد و اكثر آنها مشهور و معروف است ميان مردم و آنها همه مشتمل برمذهب اهل بيت است از اصول و فروع . و معنى ندارد كه امثال اين مردم متديّن اين همه كتب را بىسببى به اهل بيت ببندند و خود را هميشه مقهور و زبون سازند و از دنيا و آخرت محروم گردانند ؛ به‌خلاف مذهب مخالف كه اكثر

--> ( 1 ) . الفهرست ، ص 156 - 157 ، ش 695 : « محمد بن على بن الحسين بن موسى بن بابويه القمي ، جليل القدر ، يكنّى أبا جعفر ، كان جليلا حافظا للأحاديث بصيرا بالرجال ناقدا للأخبار ، لم ير في القميّين مثله في حفظه و كثرة علمه ، له نحو من ثلاث مائة مصنّف ، و فهرست كتبه معروف » . شيخ طوسى بعد از اين كلام ، 36 عنوان از كتابهاى شيخ صدوق را نام برده است . و نجاشى نيز در كتابش حدود دويست عنوان از كتابهاى صدوق را نام برده است ( رجال النجاشى ، ص 389 ، ش 1049 ) .